Polski Związek
Towarzystw Wioślarskich
Sponsor Generalny
Patronat Prezydenta RP
Partner medialny
Partner medialny
Polskie Radio Jedynka
Partner medialny
100 lat PZTW Facebook Twitter Instagram Youtube
100 lat PZTW

32

Z okazji stulecia Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich przypominamy ważne wydarzenia z historii naszej dyscypliny. W ramach cyklu "Medalowe polskie wiosła na igrzyskach" będziemy w każdym miesiącu jubileuszowego roku PZTW przybliżać jedną z dwunastu medalowych olimpijskich imprez, kulisy rywalizacji oraz sylwetki polskich medalistów.

Kolejne, drugie Igrzyska Olimpijskie w roku 1932 odbyły się w Los Angeles. Zbiegły się w czasie z Wielkim Kryzysem, wywołanym słynnym krachem na nowojorskiej giełdzie Wall Street w tak zwany „czarny czwartek”. W związku z tym – a także przez konieczność odbycia długiej i męczącej podróży za ocean – wielu sportowców spoza obu Ameryk nie mogło sobie pozwolić na start w tych zawodach. Polska wystawiła z kolei reprezentację siedemnastu mężczyzn i trzech kobiet, z czego siedem osób tworzących trzy osady startowało w konkurencjach wioślarskich.

Konkurencje wioślarskie zakończyły się spektakularnym sukcesem biało-czerwonych. Z siedmiu regat aż w trzech na podium uplasowali się wioślarze z Polski. W wioślarskiej klasyfikacji medalowej zajęliśmy szóste miejsce. Jeśli spojrzeć jednak na samą liczbę zdobytych medali, to Polacy uplasowaliby się ex aequo na drugim miejscu!

Dwójka bez sternika w składzie Jan Krenz-Mikołajczak i Henryk Budziński (obaj z wielkopolskiego KW-04 Poznań) bez problemu wygrała bieg eliminacyjny, co dało awans do finału. Dysponujący niskim wzrostem (odpowiednio 172 i 170 centymetrów), ale ogromnym hartem ducha Polacy wystartowali z dużym tempem w wyścigu finałowym, w którym startowały również osady Nowej Zelandii, Holandii oraz będącej zdecydowanym faworytem Anglii. Według relacji oglądających ten start, biało-czerwoni w pewnym momencie opadli jednak z sił, co spowodowało, że Anglicy wyprzedzili ich o osiem sekund, a Nowozelandczycy o sześć. Niemniej jednak po zaciętej walce polski duet wyprzedził o dwie dziesiąte sekundy Holandię, w konsekwencji zdobywając brązowy medal, który w kraju został uznany za niespodziankę i był przyjęty z ogromnym entuzjazmem.

1932 Summer Olympics rowing teams

Jan Krenz-Mikołajczak (1907-2002)
- sportowiec multidyscyplinarny. Poza wioślarstwem zajmował się również narciarstwem, łyżwiarstwem, sportami motocyklowymi, tenisem czy żeglarstwem. Mierzył 172 centymetry, ważył 68 kilogramów, a w Poznaniu uzyskał także tytuł inżyniera budownictwa. Brązowy medal olimpijski pozostał jego największym sukcesem, ale zdobywał także medale mistrzostw Europy (w tym złoty w 1930 roku, w rywalizacji dwójek bez sternika). W 1943 roku wywieziony najpierw przez Niemców w celu budowy fortyfikacji na linii Witebsk-Orsza-Smoleńsk, następnie zesłany przez Armię Czerwoną do obozu pracy pod Leningradem. Uciekł z niego w 1946 roku i powrócił do Poznania. Honorowy członek Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich. Jego dzieci Paweł i Ewa także z sukcesami uprawiały wioślarstwo.

Henryk Budziński (1904-1983) – razem z Janem Krenzem zdobywał złoty medal mistrzostw Europy. Poza wioślarstwem uprawiał także żeglarstwo. Ośmiokrotny mistrz Polski w wioślarstwie, dwukrotny wicemistrz Europy. W czasie kampanii wrześniowej dostał się do niewoli radzieckiej. W grudniu przekazano go do niewoli niemieckiej, ale zdołał z niej zbiec. Potem ukrywał się w Warszawie jako Józef Kobyliński. Powstaniec Warszawski. Po wojnie osiadł w Gdańsku, gdzie pracował między innymi w przedsiębiorstwie budowlanym.

Drugi medal wywalczyła dwójka ze sternikiem w składzie Jerzy Braun, Janusz Ślązak, Jerzy Skolimowski (sternik). 13 sierpnia w rywalizacji na Long Beach Marine Stadium panowie zdobyli srebrny medal, w wyścigu finałowym rywalizując z uczestnikami i z Brazylii, Francji i Stanów Zjednoczonych. Osada gospodarzy wyprzedziła naszych zawodników o ponad pięć sekund, ale pozostałym uczestnikom nie pozostawiliśmy złudzeń, zostawiając w tyle Francję z dziesięcioma sekundami zapasu i o ponad dwadzieścia sekund Brazylię.

Jerzy Braun (1911-1968) – Bydgoszczanin, dwa medale olimpijskie na Igrzyskach w Los Angeles pozostały jego największym sukcesem, ale zdobywał także dwukrotnie medal mistrzostw Europy i aż trzynaście razy stanął na najwyższym stopniu podium mistrzostw Polski. W latach trzydziestych w klubie Delfin Warszawa uprawiał także pływanie i piłkę wodną. W trakcie wojny walczył jako podporucznik rezerwy, w składzie Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (później 3. Dywizja Strzelców Karpackich) brał udział w oblężeniu Tobruku, a także odbijał klasztor na Monte Cassino. Po wojnie pozostał w Anglii.

Janusz Ślązak (1907-1985) – urodzony w Warszawie, poprzednio występował na Igrzyskach w Amsterdamie, jako członek osady ósemek, która zajęła czwarte miejsce. Dwukrotny medalista olimpijski z Los Angeles, srebrny medalista mistrzostw Europy. Pięciokrotny mistrz Polski. W trakcie wojny jako podporucznik rezerwy walczył w składzie Armii „Modlin”, dostał się do niewoli, przebywał m.in. w oflagu Woldenberg. Po zakończeniu wojny trener wioślarski.

Jerzy Skolimowski (1907-1985) – pochodził z Łukowa. Wyróżniał się niskim wzrostem (150 cm). Magister inżynier architektury, projektował m.in. wnętrza okrętów MS Piłsudski i MS Batory. Uczestniczył w trzech Igrzyskach, w Amsterdamie zajął czwarte miejsce w wyścigu ósemek, dwukrotny medalista z Los Angeles. Zdobył także srebrny medal mistrzostw Europy, pięciokrotnie wygrywał mistrzostwo Polski. W trakcie wojny walczył w wojnie obronnej. Uwięziony na Węgrzech uciekł i przedostał się do Francji. Trafił do Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, brał udział w bitwie o Tobruk. Jako oficer wywiadu prowadził działalność wywiadowczą na Bałkanach i we Włoszech. Po wojnie pracował w Anglii pod przybranym nazwiskiem jako architekt. Zaprojektował m.in. Polski Cmentarz Wojenny na Monte Cassino.

14f72b7b066ff2cf991843f08467775c

Trzeci medal wywalczyła czwórka ze sternikiem w składzie Jerzy Braun, Janusz Ślązak, Stanisław Urban, Edward Kobyliński, Jerzy Skolimowski (sternik). W wyścigu kwalifikacyjnym wyprzedziła osady z USA i Japonii (obie odpadły później w repasażach), awansując bezpośrednio do finału odbywającego się 13 sierpnia – w ten sam dzień, w którym Jerzy Braun, Jerzy Skolimowski i Janusz Ślązak rywalizowali w dwójce ze sternikiem. Nasi reprezentanci mimo to zdołali zająć drugie miejsce, wyprzedzając osadę z Nowej Zelandii o sześć sekund, plasując się siedem sekund za Włochami i Niemcami. Złoto wygrali nasi zachodni sąsiedzi o zaledwie dwie dziesiąte sekundy.

Edward Kobyliński (1908-1992) – dwukrotny olimpijczyk (w Berlinie zajął szóste miejsce w finale dwójek bez sternika), ośmiokrotny mistrz Polski i reprezentant klubów warszawskich. Walczył w kampanii wrześniowej. Uczestnik bitwy pod Kockiem. Po II wojnie światowe nadal zaangażowany w wioślarstwo jako trener polskiej kadry narodowej (1953-1954), a także prezes PZTW w latach 1982-1984.

Stanisław Urban (1907-1940) – był w składzie ósemki z Amsterdamu, mistrz Polski z 1933 roku. Oprócz wioślarstwa uprawiał także rugby w AZS Warszawa. Podporucznik rezerwy w trakcie kampanii wrześniowej. Wzięty do niewoli radzieckiej znalazł się w obozie w Kozielsku. Prawdopodobnie zamordowany w Katyniu. Jego nazwisko widnieje na tablicy upamiętniającej olimpijczyków będących ofiarami NKWD znajdującej się w Bazylice katedralnej św. Michała i św. Floriana w Warszawie.

Źródła:

"Głos Wielkopolski"
"Poznańskie Historie"
wikipedia.org

Zobacz także

Skład reprezentacji Polski na Mistrzostwa Świata Seniorów w Linzu
17 sie 2019
W sobotę w Wałczu reprezentanci Polski odebrali nominacje na Mistrzostwa Świata Seniorów w Linzu. Wystartuje w nich 12 polskich osad wioślarskich i trzy parawioślarskie. Mistrzostwa świata będą nie tylko walką o medale, ale także o kwalif...

Międzynarodowe Regaty Mastersów na jeziorze Velence na Węgrzech
16 sie 2019
Od 11 do 15 września 2019 roku na jeziorze Valence na Węgrzech będą miały miejsce Międzynarodowe Regaty Mastersów, zwane inaczej regatami weteranów. W zawodach mogą wziąć udział zawodnicy, którzy ukończyli 27. rok życia. Liczy się wi...

Kulisy Pucharu Świata w Poznaniu 2019 [wideo]
14 sie 2019
Za nami cyklu Pucharu Świata 2019. W tym roku zagościł m.in. w Poznaniu, gdzie polscy kibice mogli dopingować swoich reprezentantów. Zobaczcie jak wyglądały te zawody od kuchni.  To był szósty Puchar Świata w Poznaniu (pierwszy rozegr...

 

Nadchodzące zawody
(kalendarz)

25.08-1.09Mistrzostwa Świata Seniorów
Linz (Austria)
4-7.09Akademickie Mistrzostwa Europy
Jonkoping (Szwecja)
7-8.09Młodzieżowe Mistrzostwa Europy
Ioannina (Grecja)

25.08-1.09
Mistrzostwa Świata Seniorów
Linz (Austria)
4-7.09
Akademickie Mistrzostwa Europy
Jonkoping (Szwecja)
7-8.09
Młodzieżowe Mistrzostwa Europy
Ioannina (Grecja)

Zobacz wszystkie zawody